Een gesprek met Hans Elemans

Op 22 maart 2006 hebben wij een gesprek gehad met Hans Elemans, directeur van de Rotterdam. Het werd een zeer informatief half uurtje.

Hoe staat het met de Rotterdam? De laatste berichten in de media waren alleen maar over asbest en daarna is het stil geworden.

Goed. Alleen de vergunningen gaan een aantal weken langer duren dan verwacht. Wat betreft asbest, dit is niet langer het belangrijkste punt. Restauratie van het schip is momenteel het belangrijkste. Asbest is iets dat letterlijk als een rode draad door het schip heen loopt. We hebben het schip gekocht voor 1,75 miljoen Euro en dat is voor zo’n schip een lage prijs. We wisten dat er veel geld mee gemoeid is het schip asbestvrij te krijgen. De totale investering is ongeveer 45 miljoen en daarvan is 6 tot 8 miljoen gereserveerd voor het asbestvrij maken.

Waarom Polen?

Polen staat bekend om zijn goede restaurateurs. We hebben gedacht, we kunnen natuurlijk hier in Nederland in havens gaan zoeken en dan de Polen naar Nederland halen maar het ligt meer voor de hand om het schip daar naar toe te brengen zodat de Polen in hun eigen omgeving kunnen blijven. Dan hoeven ze niet in allerlei barakken en pensions ondergebracht te worden. Dan kunnen die mensen gewoon met hun pakje brood naar hun werk. Dat maakt het sowieso qua kosten al voordeliger. We hebben niet 10 vaklieden nodig. Over een aantal weken starten de werkzaamheden in Polen en dan gedurende 8 maanden zijn er dagelijks 16 uur per dag 300 mensen aan boord om te werken. Het gaat in totaliteit om zo’n kleine 900.000 mensuren. Zo’n 450 manjaren aan werk en dat krijg je in Nederland niet georganiseerd. We hopen dan toch dat we in het voorjaar van 2007 met het gerestaureerde schip kunnen binnen varen.

Het is wel jammer dat er geen Nederlandse werf is…

Er zijn wel Nederlandse werven. Maar er zijn er niet zo gek veel meer. Keppel Verolme zou het ook kunnen doen maar dan heb je toch te maken met Nederlandse prijzen. Dat betekent dan dat het schip gewoon onbetaalbaar zou worden. Het zou voor ons ook veel handiger zijn om het in Nederland te doen. Maar dan moeten we dusdanig veel investeren dat we het nooit meer uit de exploitatie halen. 45 miljoen Euro is gewoon ouderwets 100 miljoen gulden. We zijn geen filantropische instelling. Het is wel een heel sociaal maatschappelijk project. Een combinatie van logeren, leren en werken. En dan recreëren. Heel veel met jonge mensen doen. Niet om er aan te verdienen. Dat kan ook helemaal niet.

Het wordt nog steeds ingezet voor stageplaatsen voor het Albeda College?

Ja, Albeda, In Holland, andere Rotterdamse onderwijsinstituten…

Aansluitend op hun opleiding..

Ja, of in combinatie met... Stage, maar het kunnen ook leer werkplaatsen zijn. Leer werkplekken zie je met name in het volwassenen onderwijs. Alle onderwijsvormen van VMBO tot en met HBO zullen daarbij betrokken raken.

Maar niet meer de technische kant van het Albeda college? Elektriciens ed.

Jawel. De technische kant van het Albeda college is nu bijvoorbeeld bezig met de renovatie van onze tenders. We hebben 4 tenders, daar zijn ze mee bezig. Kijk, in de investeringsfase schakelen we de jongeren niet in. Dat is veel te complex, maar straks.. Het wordt eigenlijk een drijvend gebouw. Het is nog wel steeds een schip maar het zal niet uitvaren.

We krijgen straks 35.000 M2 in exploitatie. Een hotel met 280 kamers. Het wordt op slag zo’n beetje het grootste conferentieoord van Rotterdam. Grote zalen, een groot theater met 600 zitplaatsen. 4 rondleid routes. Zo’n schip is in een permanente staat van onderhoud. Om maar eens een voorbeeld te geven, er zijn 40000 lampen aan boord. Daar gaat er regelmatig één van stuk. Permanent zijn er elektriciens en technici bezig met klein onderhoud. Het hele facilitaire gedeelte van het schip. In de exploitatiefase zal er heel veel aan techniek gebeuren. Er zijn zo’n 4500 stoelen aan boord. En die zijn gestoffeerd. Permanent ben je bezig om stoelen opnieuw te stofferen. We gaan onze eigen stoffeerderei doen. Die 280 hotelkamers, die gasten willen schone lakens hebben. Dus een wasserette. Al dat soort zaken. De technische kant, de voorzieningen kant, dienstverlening kant, horeca. Verzin het maar .

Dat is dan wel een hoop werkgelegenheid voor een hoop mensen.

Ik schat dat er voor zo’n 400 man directe werkgelegenheid komt. En afgeleid kan je het met 3 of 4 vermenigvuldigen. Twaalf tot zestienhonderd indirecte werkgelegenheid. Dus alles bij elkaar als je er ook de leerwerk banen en stageplekken bijneemt creëer je toch zo’n 2000 nieuwe banen. Ieder jaar weer opnieuw. En daar heeft deze stad behoefte aan. En zeker niet onbelangrijk is dat een groot deel van deze banen voor de onderkant van de arbeidsmarkt is. Daar juist is een groot tekort aan in Rotterdam.

De renovatie, komen daar de originele stoelen en dergelijke bij terug?

Ja, die zijn er nog dus die gaan we opnieuw gebruiken. Waar nodig gaan we ze opnieuw stofferen. Het is tegenwoordig weer in, de jaren 50 stijl. Het schip is destijds door de top tien aan interieur ontwerpers ingericht. Van vloerbedekking, wanden tot kunst die geďntegreerd zit in het schip. Stoelen, tafels, attributen, dat is er nog allemaal aan boord. We kunnen zelfs onze eigen borden weer maken. Messen, vorken. Alle mallen, alles daarvan is er nog. Je moet eigenlijk zo zien, vroeger was het schip zo’n drie, vier weken buitengaats en dan verbleven er 2100 mensen aan boord. Als ze ziek werden moest er een ziekenboeg zijn. Als er kopjes kapot gingen moest je toch weer de originele kopjes terug hebben. In de havens waar je aanlegde kon je niet de één of andere winkel in gaan en nieuw servies kopen dus alles moest aan boord gemaakt en vervangen kunnen worden. Die voorzieningen hebben we nog steeds aan boord van het schip. Dus dat gaan we ook allemaal doen. Het schip zal ook weer oud vakmanschap vragen.

U hebt gevraagd of oud gedienden zich willen melden.

Daar is veel belangstelling voor. Bijvoorbeeld van vereniging “DeLijn”. Dat zijn oud Hallers. Zo’n 2, 3 duizend mensen zijn daar lid van. De Stichting Behoud SS Rotterdam. Er is voldoende animo voor om dat te doen. Van de andere kant moet je je realiseren dat dat geen 20 jaar kan duren. Die vrouwen en mannen worden ook steeds ouder. Maar we maken heel dankbaar gebruik van hun aanbod. Eigenlijk moet je zeggen van hun liefde voor het schip. Die mannen staan gewoon te hunkeren om dingen aan boord te kunnen doen. Zelfs nu bij de renovatie van het schip schakelen we ze al in. Zij kennen het schip als hun broekzak. Er zijn wel tekeningen van het schip. Alles bij elkaar zo’n 80000. Van groot tot klein. Maar heel veel dingen in de techniek, in de elektriciteit… Gaande weg in de loop der tijd zijn dingen veranderd zonder dat dat op de tekeningen is aangebracht. Dus die oud Hallers hebben we heel hard nodig om het schip te kunnen renoveren. We lagen in Cadiz toen moest het schip verlicht worden. Niemand wist precies waar de juiste knoppen zaten. Gelukkig heeft toen de oud hof elektricien van het schip er voor gezorgd dat er verlichting was. En ook elektriciteit. Nu gaan we over van 110 volt naar 220. Straks gaat er platweg gezegd een stekker in het schip. We gaan het schip ook modificeren dat het een walschip wordt.

Al met al is de renovatie een grote operatie..

Ja dat is een giga operatie. We zijn niet alleen met de restauratie en renovatie bezig maar gelijktijdig met de exploitatie. Partijen zoeken die delen van het schip willen gaan pachten. Op het gebied van horeca, kantoren. Je kunt kantoor huren. Je kunt hutten gaan leasen. Er is op dat vlak heel veel te doen. De museumroute. Hoe krijg je per jaar 500000 bezoekers naar het schip. Hoe regel je het dat als ze aan boord zijn niet iedereen als een kip zonder kop gaat rondlopen. Je kunt in zo’n schip echt verdwalen.

U had het over rondleidingen die er komen. Dat zijn verschillende soorten rondleidingen?

Ja, 4 rondleidingen. Je doet het schip niet in een dag. Dat zou ook niet te managen zijn. Dus we hebben 4 verschillende rondleidingen. Een kunstroute. De machinekamer is natuurlijk heel belangrijk. 160 meter lang. 3 verdiepingen. Dat is gewoon een wonder van techniek. Een buitenroute. We zijn 4 verschillende routes aan het ontwerpen. Net zoals je in een stad verschillende routes hebt hebben we dat straks aan boord ook. Je kunt er straks ook gewoon een hapje eten. Je kunt er wat drinken.

Voorjaar 2007 is nog steeds haalbaar?

Kiele kiele. Het is zo’n complex verhaal. Zoals ik daarstraks al zei lopen er straks 8 maanden lang 300 mensen aan boord. Het is 1 keten van samenwerking. We liggen in Polen. Je kunt bedenken dat het gaat vriezen. Je kan moeilijk inschatten hoe het zit met de onwerkbare dagen. Dan moet je op een gegeven moment vanuit Polen naar Nederland gesleept worden. Er kunnen zeeën dichtgevroren raken. Er kan nog van alles gebeuren. Het voorjaar begint op 21 maart en het eindigt op 21 juni en ergens daartussen zal het plaats vinden. En dat weet je pas eigenlijk goed als je 4, 5 maanden in je werk verder bent.

Komt er nog samenwerking met bijvoorbeeld Hotel New York? De oude Hal locatie.

We gaan in ieder geval met het Art hotel samenwerken. Dat is hier dichtbij. En we gaan samenwerking zoeken met andere hotels. We verwachten dat de ruimte die wij aan boord hebben overboekt zal raken. We zijn niet echt een hotel in de zin van je meld je ’s ochtends en je hebt een kamer. Dat niet. Het zal heel veel een combinatie zijn met activiteiten aan boord. Partys. Evenementen maar ook bijvoorbeeld conferenties. Het is natuurlijk een heel sterk concept dan je kunt en confereren en je kunt logeren. Daar zoeken die organisatiebureaus naar. Dus als we grote conferenties hebben zullen we waarschijnlijk een te beperkte capaciteit aan boord hebben. Dan is het handig als je een overstap hebt naar andere hotels.

Wat verwacht u als het schip aankomt?

De laatste keer toen het schip binnen voer stonden er 1 miljoen mensen van Hoek van Holland tot Rotterdam. Het zal ook nu een grootse happening worden. Het bijzondere is dat we in het kielzog van het schip de wijk Katendrecht willen gaan renoveren. Dat ook onze buren profijt zullen hebben van de komst van het schip. Door middel van sociaal te investeren in de wijkeconomie. De winstafroming van het schip zal niet naar de aandeelhouders gaan. Die krijgen wel een deel van de winst maar een belangrijke winstafroming zal geschieden in de vorm van onderwijsprojecten. Sociale vernieuwings projecten. Culturele projecten. Rotterdam promotion projecten. Startende ondernemers. Toerisme bevordering enz.

Komt er nog een project zoals kamers met kansen?

Kamers met kansen niet maar wel een vergelijkbaar project. We hebben een crew, het schip moet 24 uur per dag bemand zijn. We hebben een crew aan boord en dan willen we met name jongeren die onderdeel van die crew zijn aan boord tijdelijk huisvesten. Voor de tijd dat ze aan boord werk hebben. Dat is gewoon praktisch. Als je avond en nachtdiensten hebt. Kamers met kansen is langdurig. Dan woon je aan boord. Bij ons is het functie gebonden. Voor een bepaalde periode. Het moet gekoppeld zijn aan je opleiding.

Zijn de werkzaamheden voor het terrein al begonnen?

Nee, dat zal na afloop van de procedure rondom ruimyelijke ordening en milieu effectenrapportage gebeuren. Ik schat in dat start werkzaamheden september 2006 zal zijn.. Met bewoners zit ik permanent aan tafel. We hadden het schip aangekocht en binnen 2 dagen zat ik met een bewonersorganisatie aan de tafel. De bewoners zien het als een uitdaging. Als het schip er ligt komt er ook een goede beveiligingsorganisatie. We willen natuurlijk niet dat als mensen naar het schip toe gaan dat ze overvallen worden of dat hun autoradio weg gehaald wordt. Dat hele gebied nemen we gelijk mee om het voor toeristen heel aantrekkelijk te maken. En schoon en heel. Dat bieden we dan ook aan de wijk aan.

Het zal nog een hele operatie worden. Als je ziet als er een schip aan de cruiseterminal ligt dan is alles afgezet met hekken.

Het wordt allemaal ons eigen terrein. Je kunt er met de auto alleen maar op via een slagboom want je zult er ook voor moeten betalen. Maar je kunt wel gewoon het terrein op om er te wandelen. We gaan er geen hoge hekken met 220 volt omheen zetten.

Terug naar startpagina